Ο, η) βάρβιτος, (το) βάρβιτον
Ο ή η βάρβιτος ή το βάρβιτον, με όνομα στα τρία γένη, αναφέρεται στις φιλολογικές πηγές και είναι όργανο συγγενικό της λύρας.
Είχε ηχείο στενότερο από εκείνο της λύρας και πήχεις σαφώς μεγαλύτερους.
Οι χορδές της ήταν λοιπόν μακρύτερες και παρήγαν φθόγγους χαμηλότερους από εκείνους της λύρας ή της κιθάρας.
Ο Αθήναιος αναφέρει δύο διαφορετικές εκδοχές σχετικά με το ποιος είναι ο εφευρέτης της. Αναφέρει λοιπόν ότι ο Πίνδαρος υποστήριξε πως ο Τέρπανδρος ήταν ο εφευρέτης της βαρβίτου: "Πινδάρου λέγοντος τον Τέρπανδρον" ευρείν" τον βάρβιτον".
Ενώ, κατά τον Αθήναιο πάντα, ο Νεάνθης υποστηρίζει ότι η βάρβιτος είναι εφεύρεση του Ανακρέοντα. "Και Ανακρέοντος (εύρημα) το βάρβιτον". Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι η βάρβιτος έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης στη σχολή της Λέσβου. Ο αριθμός των χορδών της δεν είναι απόλυτα βεβαιωμένος. Κατά πάσα πιθανότητα ο αρμονικός της πίνακας διαμορφώθηκε, σύμφωνα με τις μουσικές ανάγκες κάθε περιόδου, όπως συνέβη με τη λύρα και την κιθάρα.

Όργανα που αναφέρονται ως "βάρμος", "βάρωμος" και "βαρύμιτον" δεν διαφέρουν από τη βάρβιτο, όπως μας διαβεβαιώνει ο Αθήναιος: "Και γαρ βάρβιτος ή βάρμος".
Το όνομα "βαρύμιτον" της βαρβίτου απορρέει από την περιοχή που κάλυπτε ο αρμονικός πίνακας του οργάνου, σύμφωνα με μαρτυρία του Πολυδεύκη (βαρύ=χαμηλό, μίτος=χορδή).
Ο μουσικός που έπαιζε βάρβιτο ονομαζόταν "βαρβιτιστής". Ενώ ο τραγουδιστής που συνόδευε το τραγούδι του με τους ήχους της βαρβίτου "βαρβιτωδός"
.Μουσείο Αρχαίων, Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μουσικών Οργάνων